NeoPedia
محققان دانشگاهی بررسی كردند

تاثیرات آتش سوزی جنگل ها بر جوانه زنی بذرها

تاثیرات آتش سوزی جنگل ها بر جوانه زنی بذرها

به گزارش نئوپدیا آتش سوزی های كنترل نشده كه به دو شـكل طبیعـی یـا توسـط انسان رخ می دهند، نقـش بسیار مهمی در سـاختار و عملكـرد خیلی از اكوسیستم های طبیعی ایفا مـی كننـد. محققان كشور نقش این گونه آتش سوزی ها و محصولات جانبی آنها را بر جوانه زنی گیاهان مرتعی و جنگلی مورد مطالعه قرار داده اند.


به گزارش نئوپدیا به نقل از ایسنا، بذرهای مختلف دفن شده در خاك كه اصطلاحاً بانك بذر خاك نامیده می شوند، به عنـوان مخزنـی در احیـای اكوسیسـتم هـای تخریب شده به شمار می روند. یكی از اثرات مهم آتش سوزی، تأثیر آن روی جوانه زنی بذرهای گیاهان است. آتش سوزی بعنوان یك عامل آشفتگی، بـا تـأثیر بـر عوامل مختلف محیطـی ماننـد نـور، درجه حـرارت، رطوبـت و نیترات سبب می شود كه شرایط جوانه زنی بذرها در گیاهان عـالی به یك فرآیند پیچیده تبدیل گردد.
به قول متخصصان، محصولات آتش شامل حـرارت، دود و خاكسـتر تـأثیرات متفاوتی بر تحریك پذیری جوانه زنی بذرهای گیاهان دارند. حرارت، سبب شكسته شـدن پوسته غیرقابـل نفـوذ بـذرها و افـزایش رطوبـت بـذرها شـده و درنهایت سبب افزایش جوانه زنی آنها می شود.
تیمار حرارت بر مبنای میزان دما و مدت زمان اعمال تیمـار تـأثیر متفاوتی روی بذرها یا بانـك بـذر خـاك دارد و مـی تـوان نتیجـه گرفت بذرهایی كه در دمای بالا از بین می روند دارای خواب فیزیكی نیستند بلكه خواب آنها از نوع فیزیولوژیـك اسـت. دود هم بعنوان محصول دیگر آتش، در غلظـت هـای بالا مانع جوانه زنی بذرها و در غلظت های پـایین باعـث افـزایش جوانه زنی می شود.
در این خصوص، محققانی از دانشگاه شهركرد یك مطالعه پژوهشی را به انجام رسانده اند كه در آن اثـر محصولات آتش شامل حرارت، دود و خاكستر بر تـراكم، شـكل زیستی، شكل رویشی، غنا و تنـوع گونـه ای بـذرهای گونـه هـای موجـود در بانك بذر خاك مراتع نیمه استپی مورد بررسی واقع شده است.
این تحقیق در مراتع نیمه استپی كرسنگ، با ارتفـاع متوسـط ۲۶۰۰ متـر از سـطح دریا واقع در شمال غربی استان چهارمحـال و بختیـاری انجام شده است. بدین منظور بعد از شناسایی مقدماتی و تعیـین منطقـه مـورد بررسـی، محققان از روش نمونه برداری تصادفی طبقه بندی شده بـرای نمونـه بـرداری از بانـك بذر خاك و سپس انجام آزمایش های مربوطه استفاده كردند.
بر مبنای یافته های این مطالعه، حرارت ۸۰ درجه سانتی گراد سبب افزایش جوانه زنـی بـذرهای موجـود در بانـك بذر خاك می شود. این نتیجه مبین این مورد است كـه برخـی از درجه حرارت ها در شكسـت خـواب فیزیولـوژیكی و فیزیكـی بذرها مـؤثر بـوده و باعـث افـزایش تـراكم بـذرهای جوانـه زده می شوند. همینطور حرارت مناسـب باعـث از بین رفتن پوسـته سخت بذرها و افزایش جوانه زنی آنها می شود.
بر این اساس، علی اصغر نقی پور برج، پژوهشگر گروه مرتع و آبخیزداری دانشكده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهركرد و همكارانش می گویند: «از مجموع كل گونه ها و تیره های جوانه زده در نمونـه هـا، بیشـترین سهم تیره ها در تیمار درجـه حـرارت ۸۰ درجـه سانتی گراد و بیشترین سهم گونه ها در تیمار خاكستر مشاهده شد».
آنها می افزایند: «نتایج نشان داد كه باوجود افزایش تـراكم جوانـه زنـی بذرهای تحـت تـأثیر تیمـار خاكسـتر نسـبت بـه تیمـار شـاهد، اختلاف ها مفهوم دار نبود. همینطور اعمال حرارت ۸۰ درجـه سانتی گراد باعـث كـاهش قابل توجه یكنواختی گونه های جوانه زده در بانك بـذر خـاك نسـبت بـه تیمار شاهد شد».
تیمار شاهد در آزمایش های علمی، به آن عده از موجودات یا مواد تحت آزمایش اطلاق می شود كه روی آنها عمل آزمایشی خاصی صورت نگرفته است و حالت طبیعی خویش را دارند.
به قول نقی پور و همكاران محققش كه نتایج مطالعه خویش را در نشریه «بوم شناسی كاربردی» منتشر نموده اند: «با توجه به نتایج حاصله می توان اظهار داشت كه مطالعـه اثــرات محصــولات آتــش، حــرارت، دود و خاكســتر روی گونه های گیـاهی اهمیـت زیـادی در شـناخت و تحلیـل پاسـخ گونه ها در تحریك پذیری جوانـه زنـی بـذرها دارد. همچنـین بـا شبیه سازی این تیمارها در آزمایشگاه و گلخانه نه تنها می توان اطلاعات بیشتری در چگونگی پاسخ گونه ها به آتـش بـه دسـت آورد، بلكه در مناطقی كه دارای آتش سـوزی هـای كنتـرل نشـده هستند، می توان نوع پاسخ گونه ها و به خصوص گونه های در معرض خطر در مقابل آتش سوزی را پیشبینی كرد».
نشریه«بوم شناسی كاربردی» كه در چارچوب فصل نامه توسط دانشگاه صنعتی اصفهان منتشر می شود، به چاپ مقاله های مربوط به كاربرد مفاهیم، نظریه ها، روش ها و مدلهای اكولوژیك برای شناخت، حفاظت و مدیریت منابع زیستی، اكوسیستم های طبیعی و محیط های شهری به مفهوم گسترده آن می پردازد.



1398/06/24
20:57:39
5.0 / 5
2034
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۸ بعلاوه ۱
NeoPedia